Fimmta paragraf er hér að neðan. Lestur greinar ef þessum toga hlýtur, ef nokkuð er að marka greinina á annað borð, að nokkru leyti að beinast að persónunni á bakvið textann og því ætla ég að nota athugasemdirnar hér umleikis til að drekka þær í mig eins og svampur og hrinda frá mér eins og teflon.
Mér er ljóst að sannleikurinn í paragrafinu er takmarkaður. Vitaskuld eru bækur lesnar, sumar mikið og almennilega, og sumir höfundar bera sín höfuðföt, skikkjur og barmmerki af þeim glæsibrag sem aðeins finnst hjá þeim sem skarað hafa fram úr í orrustu. Rétt eins og til eru þingmenn sem láta sig pólitík varða. Hins vegar er ekki sterk, hvað þá alger, fylgni milli frammistöðu eða mikilvægi háðra orrusta og tignarröðunar. Kannski er þetta sjálfgefið, en satt og þá hugsanlega þess vert að benda á það fyrir því – en ef til vill er langtum róttækari afstaða æskileg en sú að greina skekkju í tignarröðinni: þó að höfundurinn sé svo löngu dauður að hann er genginn aftur má kannski láta sig dreyma með Calvino, í greininni Cybernetics and Literature, um þá daga er bækur verða skrifaðar af tölvum, svo lestur verður aftur sú lykilstund texta sem hann ætti að vera.
Mér er líka ljóst að ég er sjálfur óðfús þátttakandi í öllum tignarröðum sem veita mér nokkra upphefð. En mér líkaði ágætlega við blaðamanninn sem á dögunum sagði að ef allir byggju í glerhúsum gæti þó einhver þurft að kasta steinum. Enginn er verri þó hann vökni og svo framvegis.
En fimmta paragraf er svohljóðandi:
Áherslan á tiltekið bókmenntaform, tiltekna útgáfuhætti og krossaprófsumfjöllun hefur í för með sér hættu á því að hið sjálf-kanóniserandi útgáfustarf missi tengsl við framleiðslu hugsunar í landinu, á sama hátt og stjórnmálaflokkar virðast geta misst tengsl við pólitík. Útgefnar síður sinnum sölutölur samasem rendur og skildir framan á jakkaboðunginn samasem aukið vægi pistla, greinaskrifa og viðtala. Höfundar koma því frá sér sem þeir hafa að segja í greinum og viðtölum, á blogginu sínu eða í útvarpsþáttum – þar sem þeir leiftra jafnvel af þeirri snilld sem aðeins sprettur af átökum og viðnámi við heim, en nota bækurnar orðunum til virðisauka. Svona virka stöðuveitingar innan akademískra stofnana: orð prófessorsins vega þyngra en orð dósentsins. Sú hætta er í það minnsta aðsteðjandi, og jafnvel að nokkru leyti þegar raunveruleiki, að eftir sitji rithöfundarnir með heiðurssessinn, þekkt andlit, birtingarrétt í slúðurdálkum, frátekin sæti á tilteknum börum – rétt eins og þingmenn – án þess að gefa það til samfélagsins sem stöðuveitingin átti að launa, það sem þeir sjálfir og aðrir hafa gegnum tíðina ætlað þeim. Sú hætta er aðsteðjandi að textinn gerist einhvers staðar allt annars staðar.
Og rétt að bæta því við að eftir jól fer ég áreiðanlega á bömmer yfir sölutölum Svavars Péturs, jájá.
Engin ummæli:
Skrifa ummæli