29.3.07

Verðbréfajóga

I will know my song well before I start singing – línan er sem greypt í höfuð mér, hún fyllir upp í tómið þegar ekkert annað hugsast. Og nýrri lína endurtekur sig upp á síðkastið, nýheyrð ef ekki nýsamin, og kom ekki fram í popplagi heldur samræðu: Tími er eitthvað sem mér finnst gott að vera í. Hlynntur hvoru tveggja.

Zizek er að koma – glymur við undirtóna frá Kókajólalestinni. Við erum á leiðinni út á völl, ungir menn sem reyna að klæða sig kæruleysislega í tilefni dagsins.

26.3.07

ZIZEK!

zizekreykjavik.jpeg

Þetta dásamlega plakat gerði vitaskuld Guðmundur Oddur.

15.3.07

Salka og svipan

„She folds out before her the double leather straps of the whip, kissing it with all the voluptuousness and pathos of the primitive.“

Þetta er lokalínan í því sem hefur verið nefnt kvikmyndahandritið að Sölku Völku, en er semsagt nær því sem heitir 'step outline' eða stutt 'treatment' – og frekar skammt á veg komið.

Ef Laxness hefði lesið Freud hefði hann kannski skilið betur hvað þessi svipa var að gera í höndunum á stúlkunni, eða þá „ The chief ingredients of her facial expression: rustic virginity, dare-deviltry, primitive charm. “ Og þá hefði hann kannski ekki undið sér beint frá kvikmyndaframleiðendum að Stalín og ekki að ég ætli að hætta mér út í þá umræðu, ekki að ég hafi lesið ævisögurnar og ekki að ég viti neitt hvað ég er að segja. Og ekki að ég sé ekki kommúnisti eins og hver annar. Elska gúlagið, eins og allir vinir mínir, Rafaugað og Kolbrúnarskáldið. Og Zizek.

Ha?

Íslendingar kynnu þó ef til vill betur að taka á vandræðamálum eins og klámi ef Laxness hefði lesið Freud. Eða ef einhver hefði lesið Freud, yfirleitt. Hið íslenska bókmenntafélag hefur staðið fátæklega að þýðingum Sigurjóns Björnssonar á verkum hans. Ég vil ekki … silfra* … en bækurnar eiga fallegri umbúnað skilinn.

* Nýyrði, sögn af rótum silfurs, sbr. Silfur Egils, vefinn frekar en þáttum Egils Helgasonar. Að silfra er að sýna, með velþóknun og sjálfumgleði meirihlutaálitsins í farteskinu, vanþóknun sína á hverju því sem birtist í hvunndagsmiðlum og fellur ekki að smekk hans, óumbeðið en í þeirri fölsku fullvissu þó að maður sé ekki að láta undan eigin löngunum heldur hlýða kalli skyldunnar, vinna vinnuna sína, en sjaldan með það að augnamiði að fylgja skoðun sinni eftir eða koma nokkru til leiðar. Nafnorðið silfur í Silfri Egils er aftur sprottið af sögninni: það að silfra.

14.3.07

Tíðindalaust í Paradís

Rafaugað … rafaaguð … ákvað að loka fyrir athugasemdir til að geta hugsað í friði. Það sem er þreytandi við Moggabloggið fyrir elítíska hugmyndaræktendur er sennilega hvað það er mikil látlaus samræða. Ég meina kjaftæði. Enginn friður fyrir fólki sem kinkar ýmist kolli eða hristir haus. Hugsun er einræða.

Í dag eiga allir svalir, einu sinni voru þær forréttindi einræðisherra sem gátu þá staðið á þeim og ávarpað fjöldann. Sum blogg eru stofa, önnur eldhús, þriðju eru svalir á Breiðholtsblokk þar sem maður stendur og ávarpar bílastæðið. Mitt blogg er þannig og þess vegna ætla ég að hætta að líta á tölur um aðsókn, þær rugla mig í ríminu. Þegar hún rauk um daginn úr 10 í 120 manns á einum degi vegna einhvers sem ég sagði um klám fann ég tvær pervisnar langanir, aðra til að halda áfram að draga fólk, hina til að hrekja það burt. Annað fólk á hins vegar engu að ráða.

Breiðholtssvalir einræðisherrans blindkeflaða.

Mikið af þeim athugasemdum sem berast á blogg Egils Helgasonar eru svona aha, aha, rétt, magnaður punktur, góð grein, sammála, go Egill go! Mikið af þeim athugasemdum sem berast á blogg landsins bestu femínista eru einhvern veginn öðruvísi.

Þetta rímar reyndar allt óþægilega vel við sjálfsveru tölvunotandans, sem smættast niður í eina svarta pílu á skjánum. Þessi sjálfsvera, svarta pílan, getur ferðast á milli staða í tveimur víddum og veitt síðan algert samþykki sitt á vel völdum stöðum. Kinkað kolli. Á stundum getur hún jafnvel neitað einhverju, með því að kinka kolli á sjálfneitandi fleti. Músarbendill er maðurinn smættaður niður í flugu. Og þannig vilja líka athugasemdir á bloggum vera.

Það er þarft að loka að sér, þó ekki sé nema til að halda flugunum frá.

Ég er annars í Berlín. Borgin er jafn yndisleg og endranær en einmitt merkilegt nokk, þrátt fyrir það og þess vegna, ekkert hingað að sækja. Í gærkvöldi hitti ég breskt par á bar, þau voru að kenna bandarísku pari að spila yah-tzee og buðu mér að vera með. Stúlkan komst að því að ég hefði búið hérna áður og fór að spyrja mig hvernig eitt og annað hefði gengið, eignast vini, finna vinnu, hvort ég þekkti hvernig atvinnuleysisbætur virkuðu á milli landa … og ég uppgötvaði að þau, breska parið, voru í nákvæmlega sömu sporum og ég var með einhverri stúlku einhvern tíma – ofriðnir, frygðarlegir, þreyttir strandaglópar í paradís. Og allt í einu fannst mér ég staddur á Ibiza. Ef þú rekur ekki bar, þá ferðu heim þegar fríið er búið. En sennilega eru þeir líka til á Ibiza, strandaglóparnir sem vilja, afar skiljanlega, ekki að unaður sé undantekning heldur regla.

Kannski tala ég um þetta sem böl til að fá að eiga það í friði – kannski er ég bara að reyna að halda þér frá Himnaríki, kæri lesandi, kannski er enginn staður á jarðríki betri að dvelja á. Mér er ekki treystandi.

Erum við að hnita hringi kringum klámið?

Væri ekki rétt á að byrja á að banna einkvæni og halda svo áfram þaðan?

Vorið kom hingað í fyrradag, með blasti. Það skall á, hitinn rauk á einni nóttu úr frostmarki upp undir tuttugu, brumknappar birtust á hverju tré, kaffihúsin færðu sig út á götu og nú munu borgarbúar ganga um á stuttermabolum næstu 6 mánuði. Og þegar vorið kemur breytist allt. Þá margfaldast vægi þess sem heitir á ensku 'civil society' og er lykilatriði í breskri pólitík og umræðu. Civil society er nefnilega ekki bara samfélag þeirra sem brjóta aldrei af sér, eins og stundum mætti ætla, heldur tiltekið rými – eða ótiltekið, ef til vill – rýmið þar sem ókunnugir mætast. Rýmið þar sem fólk hefur samskipti óbundið af tilteknum venslum, valds, vinnu, viðskipta, fjölskyldu, vinskapar eða mægða. Þetta rými – rými allra hinna samskiptanna – hefur gegnum tíðina verið heldur lítið á Íslandi, eða í öllu falli lítið notað, og má auðveldlega tengja fjarðabyggðum fyrri alda, þar  sem hver bóndi átti (vitaskuld ekki bókstaflega) sinn eigin fjörð og hitti enga utan sinnar fjölskyldu nema á tyllidögum, með tilefni. Torg eru ekki meginatriði í borgarskipulagi á Íslandi. Barir frekar nýtilkomnir – og Einar Örn Benediktsson vill meina að sköpunargleðina í íslenskri tónlistarsenu, að Björk meðtalinni, megi rekja beint til dagsins sem bjórinn var leyfður, að allt í einu hittist fólk og gerði sér glaðan dag, að tilefnislausu. Kaffihúsin hafa náð nokkrum velli. Hvort tveggja eru mikilvæg rými, en rætur þeirra gróa nokkuð hratt og þau verða heimavellir tiltekinna sena. Vilji maður fylgjast með mannlífi, fá þverskurð af samfélagi, er nærtækara að setjast á bekk í Kringlunni en á Lækjartorgi, en það er bara ekki gaman. Enda heimtar Kringlan erindi – þangað fer maður til að versla. Og svo vill fólk komast út, því liggur á, það er statt í erindinu og vill ljúka því af. Stræti og torg eru ætluð öllum erindagjörðum og engum.

Einmitt þess vegna, og kannski bara að þessu leyti, er moggabloggið merkilegt fyrirbæri og ber ekki að vanmeta. Það er kannski fyrsti vettvangur borgaralegs samneytis á Íslandi frá alda öðli. Borgaralegs í merkingunni civil, en ekki bourgeois – þó að ef til vill séu það tvær hliðar á sama peningi.

Ég er annars netlaus heima hjá mér – nágranni minn komst ef til vill á snoðir um að einhver væri að nota bandvíddina hans og lokaði. Þar sem raunveruleikinn er fluttur á netið og kjötheimurinn orðinn cyber, auka, skraut, drasl á jólatrénu, barrokk eitt, þá líður mér dálítið eins og í fangelsi heima hjá mér og ver óþarflega miklum tíma í nálægu bakaríi – bakaríi sem má reykja í og býður upp á þráðlaust net. Það er ekki sjarmerandi heldur lummó, en lífvænlegt.

Það sem ég ætlaði hins vegar upphaflega að segja: Slavoj Zizek kemur til landsins og flytur erindi á vegum LHÍ þann 30. mars, í sal á vegum Háskóla Íslands, í húsinu Öskju. Erindið heitir 'Can Art still be Subversive?' og verður sennilega klukkan 16.30. Takið daginn frá. Einkum þeir sem ennþá velta fyrir sér hvort dönsku merkjamyndirnar hafi haft nokkurt listrænt gildi. Þetta verður æði.