Italo Calvino skrifaði einhvers staðar sögu af tveimur mönnum sem eru teknir til fanga. Þeir þekkja ekki arkitektúr fangelsisins sem þeir eru í, vita aðeins að það er rammgert. Í klefanum taka þeir því að velta fyrir sér hvernig rammgerðasta hugsanlega fangelsi væri upp byggt. Þeir hugsa og teikna og skrafa og hanna og reyna að gera sér í hugarlund hið rammgerðasta hugsanlega fangelsi. Takist þeim það getur verið að engin leið sé út – þeir vita það þá fyrir víst. Það getur líka verið að þeir finni leið út úr teikningunni sinni af hinu rammgerðasta hugsanlega fangelsi – ef þeir skyldu einmitt vera staddir í því eru þeir þá hólpnir. Ef fangelsið sem þeir eru geymdir í er ögn auðveldara viðureignar en það sem þeir hafa teiknað eru þeir líka hólpnir.
Calvino vísar sjálfur til þessarar sögu í grein og segir þetta vera verkefni bókmennta á okkar dögum (en okkar dagar eru einmitt sjöundi áratugur 20. aldar): að gera okkur skýra grein fyrir öllum viðjunum sem halda okkur – hvort sem þá verður nokkur leið út eða ekki er þetta heiðarlegt viðbragð við angist.
Ef til vill er þetta verkefnið sem Zizek og fleiri fást nú við.
1 ummæli:
Og ef til vill gerir þetta áður sjálfhverfa yfirskrift samantektarinnar meira viðeigandi en ég gerði ráð fyrir: það er ekki heiglum hent að festa fingur á því hvar frelsi eða lausn er að finna í skrifum Zizeks, ef til vill eru allar bækur hann endalaus frestun á svarinu við einmitt þeirri spurningu, ef til vill er byltingin það objet petit a sem heldur honum gangandi en yrði honum að falli að fá upp í hendurnar. Kannski ber að taka grafalvarlega slagorð búddista og Hertz bílaleigunnar: It's not the destination but the journey.
Skrifa ummæli