Meira um ljosmyndina blogg

Blogg sem ljósmynd andspænis bók sem málverki. Af hugsun. Höldum þessu til streitu í dálitla stund. Ljósmyndir eiga það til að segja fyrst og fremst sjálfar sig. Sérhljóðar eru annars merkilegt fyrirbæri sem má vinna meira með: þrátt fyrir að ætla sér að vísa á raunveruleikann, eða öllu heldur þrátt fyrir drauminn um vensl ljósmyndarinnar við raunveruleikann er tilfellið oft að ljósmynd, einkum „falleg ljósmynd“ – ljósmyndir póstkorta eða svarthvítar nektarmyndir – segjast fyrst og fremst vera ljósmynd og kinka svo kolli til sjálfra sín, sér til staðfestingar. Stafrænar ljósmyndir segjast ennfremur vera stafrænar ljósmyndir, ótt og títt – væntanlega gildir þetta einkum fyrir óinnvígða, og jafnvel eins um aðra miðla – áður en maður lærir af nærveru málverka þykir manni málverkið einkum staðhæfa þetta eitt, að það sé málverk. Og staðhæfir misvel. Léleg listrýni felst ennfremur oft í því einu að ákvarða sannfæringarmátt staðhæfingarinnar, hefur þá að viðmiði það sem kallað er „well made“ á ensku, vel gert, og snýst um kunnáttu, færni, í tilteknum miðli. Aftur að ljósmyndinni: ljósmyndir virðast klifa meira á þessu en aðrir miðlar. Meira að segja þær ljósmyndir sem komast efst á lista sem „fréttaljósmyndir ársins“ hverju sinni eru fyrst og fremst sannfærandi um að þær séu ljósmyndir. Það er einhver tiltekin póetík, dramatík eða tiltekið kúl sem gæði ljósmyndar virðast einkum metin út frá: hversu mikla ljósmyndun inniheldur þessi ljósmynd er þá leiðarspurning áhorfanda, ætli hann sér að meta gæði – hvort sem er meðvitað eða ómeðvitað.
Er þetta ef til vill tilfellið um þá miðla sem eru í fararbroddi miðlasögunnar hverju sinni? Það má til sanns vegar færa andspænis hinu realíska fjarvíddarmálverki, áður en saga myndlistarinnar var rofin með tilkomu ljósmynda (og þar á undan prentverks, sbr. þið vitið hvern). (Og vitaskuld hangir líka McLuhan að einhverju leyti á spýtunni, einkum þegar maður spyr:)
Gildir það ef til vill bara um þá miðla sem eru í farabroddi sögu miðla á hverjum tímapunkti að þeir eru sjálfir skilaboðin – eru það bara þeir sem maður sekkur sér í eins og heitt baðkar? Og fellur þá sá heiður aðeins í skaut liðinna miðla að vera listaverk – þegar áhorfandinn stendur loks raunverulega utan þeirra og getur aðgætt og gaumgæft hvað er í því?
Verður þá bloggið enn um hríð utan seilingar – eða öllu heldur of nærtækt – til að segja neitt annað en blogg blogg blogg við viðtakandann? Og munu menn fyrst eftir fimmtíu ár átta sig á því hvað leyndist hér gott?