Heilagt er það sem ber með sér boð um hvernig skuli líta á það. Altaristöflu skal horfa framan á. Bíó er ákveðin helgistund því sá sem skimar um salinn í stað þess að horfa beint framan á tjaldið finnur fyrir blygðunarkennd, með því að rjúfa svona óorðaðan sáttmála – og koma þannig upp um að sáttmáli er til staðar. Kitsj er það sem treystir ekki að fólk hlýði boðinu en vill samt ráða hvernig það birtist og reynir því að fylla upp í allar glufur, þannig að sama hvaðan litið er verði myndin heil – setur lyktarvélar í þrívíða kvikmyndasali. Það er einhvers konar hystería. Hugsun er það að fagna glufunum, neita bæði að horfa fram hjá þeim og fylla upp í þær. Sjá að myndin er takmörkuð – og þó að leitast sé við að draga upp mynd af mörkunum, mörkin á enda, verður látlaust af nógu að taka, líkt og í mandelbroti. Þess vegna getur Baudrillard sagt að hugsun sé fasti, það sé ekki meira af henni á einni öld eða annarri.
Og þannig er hugsun afhelgun.
Og þess vegna hefur hugsun ekki endilega neitt með þekkingu að gera, enda getur þekking verið heimsk. Hugsun er hreyfing. Meira að segja heimspekileg innsýn verður augljós eftir að hún er unnin, og flest byltingarkennd nýmæli Kants, Nietzsches, jafnvel Foucaults – það er, grundvallarinnsýnin, í öllu falli – virðast okkur sjálfsagður sannleikur í dag, jafnvel yfirstíganlegur.
Aftur í bíó: Kvikmyndin hafði verið til í fimmtán, tuttugu ár þegar kvikmyndagerðarmanni datt í hug, í fyrsta sinn, að hreyfa vélina í töku, hreyfa rammann sjálfan, frekar en bara hlutina í rammanum. Ekkert hafði verið því til fyrirstöðu tæknilega – fyrstu kvikmyndatökuvélarnar voru fisléttar – ekkert hafði verið því til fyrirstöðu nema viðjar fyrri miðla, málverksins og leikhússins. Þannig einhvern veginn er hugsun. Og svo framvegis.
„Sá sem skilur mig veit að þetta blogg er þvættingur. Stigi til að klifra upp“ og svo framvegis – er þetta ekki innbyggð, sjálfsögð, hulin forsenda alls sem maður segir? Er þetta ekki eitthvað um staðhæfingar og tungumál?
(Það er auðveldara að benda á liðinn helgidóm en yfirstandandi. Er ekki fartölvan helgidómur á við altaristöfluna áður, í þeim einfalda skilningi að hún krefst þess að horft sé framan á hana og þar framkvæmdar tilteknar hreyfingar – hún felur í sér kröfu um tiltekna túlkun á sjálfri sér. Nytsemi sem helgidómur. Athuga – frekari rannsókna þörf!)
Engin ummæli:
Skrifa ummæli