Jón Örn Loðmfjörð hefur nú samið tölvuforrit sem sér um að skrifa greinar fyrir hönd Þrastar Helgasonar á baksíðu Lesbókar. Svo ég fékk hann til að semja handa mér forrit sem svarar þessum greinum – Jón Örn er búinn að finna sér mergjaðan lykilstað í menningarhagkerfinu, greinarnar eru að skrifa sig einmitt núna, 9000 heilsíðugreinar á sekúndu skjótandi hver aðra í kaf, bókmenntasögunni vindur fram hraðar en nokkurn óraði fyrir og Jón Örn rukkar per orð, hann mun ekkert bresta.
Nei, djók og skamm, ekki blanda Jóni Erni í málið. En:
Eins og ídealísk pólitík snýst um að gera pólitík óþarfa snúast ritstörf ídealista um að geta hætt að skrifa. Hvort sem það endar í ljóði, skáldsögu eða bloggfærslu springur texti út fyrir einfaldar samræður, því einhverra hluta vegna komst hann ekki fyrir í samræðunni. Samræðan skildi eitthvað eftir ósagt, sem vill samt út. Ólmast eða lætur mann fyrr ekki í friði en það er orðið að orðum.
Ritstörf sem spretta héðan eru ekki umsókn um Nóbelsverðlaun eða aðgang að bókmenntasögunni. Að maður sé tilbúinn að verja þau felst hins vegar í trú á að þetta sem ólmast í manni, og virðist stundum hið dýpsta einkamál, sé alls ekkert einkamál, eða öllu heldur: sé einkamál allra í einu.
Kannski er innbyggð í tungumálið krafa um að ná yfir allt, líkt og virðist vera innbyggð í hagkerfið. Vatn úr krana heitir markaðsbrestur meðal hagfræðinga, á meðan það er ókeypis. Þessi markaðsbrestur getur hagfræðingunum þótt aðkallandi, því hann er svo augljós og víðfeðmur, ólíkt til dæmis berjum til fjalla sem láta aðeins bresta lítillega, í mánuð á ári eða svo.
Og kannski er það þessi krafa tungumálsins sem manni finnst maður hafa gengist undir um leið og maður byrjaði að tala sem keyrir áfram viðleitni allra sem skrifa – skálda, hugvísindafólks, raunvísindafólks, blaðamanna betri áratuga og annarra sem skrifa.
Þeir sem skrifa – enska á nafnorðið writer sem er vandræðalausara að nota um sjálfan sig en rithöfundur. Ég skrifa allavega, því get ég fumlaust lýst yfir sjálfur.
Ég veit ekki hvað ég nenni að tala um Nýhil. Nýhil er ágætur klúbbur, en satt að segja vildi ég að við hefðum ekki samið við Landsbankann á sínum tíma. Það voru mistök, jafnvel lygi, ekki vegna þess að það sé nauðsynlega rangt að selja banka bækur – heldur vegna þess að okkur leið óþægilega með það. Hefði okkur ekki fundist það eitthvað skrítið, þá hefðum við kunnað að bregða á leik, innlima uppákomuna sjálfa í okkar leik og merkingarheim.
Ég veit hins vegar ekki hvort það voru mistök á því leveli að ég taki við gagnrýni frá Þresti Helgasyni. Eða semsagt: ha?
Og héðan af gerir maður þá hvað?
Ritstörf eru æfing í að vera maður. Tilraun til að feta sig áfram, til að mál manns verði einn daginn heilt – til að þegar ég standi frammi fyrir þér og við tölum finnist mér ekkert vanta. Hugsanlega, trúlega, er einmitt þetta markmið algjörlega út í hött, bara gulrót til að draga asnann sem er síðan hreint ekki á leiðinni neitt frekar en hagkerfið eða lífið. En þetta er stóískur asni, hann er einhvern veginn, þrátt fyrir allt, fær um siðferðilegar ákvarðanir og gerir enga kröfu til gulróta.
Engin ummæli:
Skrifa ummæli