Fræga folkið okkar Hermanns Stefanssonar

Jájá … einn ég sit og fiska eftir hnísum … hnýsum?

Niðdimm nótt, ég var að uppgötva Camus. Frekar seint í rassinn gripið, já, en ég er að lesa einhverja mögnuðustu bók lengi … Rebel eftir Camus. Gullfalleg. Ég fékk hana lánaða frá kunningja mínum og það er hættulegt því síðast þegar sá hinn sami lánaði öðrum vini bók festist sá vinur í þeirri bók og þeim höfundi í tíu ár og hefur varla spurst til hans síðan.

Veröldin er svo táknum hlaðin og maður er svo skíthræddur við að nefna þau. Lafandi skíthræddur er ég, já … fremur sakleysislegt, svosem, í gærkvöldi, símtalið sem ég fékk: Haukur, ég er á Sirkús og ég er með vegabréfið þitt. Þú skildir það eftir hérna í dag. Og saklaust að þegar ég gekk um bæinn í dag hitti ég eitt og annað fólk sem lét mig vita að vegabréfið mitt væri á Sirkús. Sakleysisleg táknræna að maður fái ekki að týna eða glata eða missa ídentitetið sitt í friði – sjálfsemdina eins og einhverjum þótti vel þýtt en ég hef efasemdir um.

Og þó er ég svo hræddur við táknrænuna umleikis mig að ég lagði ekki í að túlka söguna heldur lét Onicu það eftir í símtali …

Hitti í dag Rúnu, kærustu Múgísons sem ég var bálskotinn í þegar ég var níu ára. Sagði vinkonu minni það í strætó á leiðinni burt, frá Lækjartorgi upp á Hlemm þar sem hún fór út en ég hélt áfram lengra … vinkona mín var semsagt Kristín og hún er í hljómsveitinni múm en mér finnst alltaf vandræðalegt að nafngreina fólk þegar það er frægt, en það er náttúrulega ekki þverfótað fyrir frægu fólki í Reykjavík, eins og Hermann Stefánsson var að kvarta yfir, harla frægur maður sem ég hef aldrei hitt. Grunar samt að við séum samfeðra … jæja, ég hélt áfram, lengra, upp á Hótel Esju sem heitir núna Hotel Nordica, í atvinnuviðtal því mig dauðlangar að verða næturvörður og moka inn peningum, moka heilu fjallgarðana af peningum ofan í peningadalina mína djúpu … peningadalina sem Stephan G. orti um … ég fór upp á Hótel Esju og gekk einn hring í kringum hótelið áður en ég settist inn til að bíða því ég var kominn aðeins of snemma. Loks birtist stúlkan sem átti von á mér og heitir Anna, er sænsk og veit hvað hún er að gera.

Ég vissi líka hvað ég var að gera, eða áttaði mig á því þegar leið á viðtalið … ég var alfarið að klúðra viðtalinu, ég sat og fylgdist með sjálfum mér svara hverri spurningunni á fætur annarri innan rangrar orðræðu, því ég þekki ekki viðtöl, ég þekki bara umræður, sem Hermann Stefánsson hefur einmitt nýverið minnst á líka, ég kann ekki að víkja frá misvelheppnuðum umræðum um sósíal-pólitískan veruleika og þegar hún spurði mig, eftir að ég leit upp úr Camus, hvað mér þætti innifalið í hugtakinu „þjónusta“ sagði ég fyrst hið augljósa – rökgreiningin stakk upp kollinum og talaði: „Þjónusta er að uppfylla óskir annarra …“ en þá jók hún við spurninguna: „En hvað vilt þú, hvernig þjónustu vilt þú sjálfur njóta þegar þú ferð á veitingastað eða kaffihús …?“ –„Já,“ sagði ég, „nú þá vil ég að þjónninn sinni starfi sínu og uppfylli óskir mínar, en þó án þess að víkja af sviði hins mannlega, án þess að skarð komi í merkingarvefnaðinn á milli okkar, ég vil að hann geri það sem maður með mönnum svo að segja, eiginlega á forsendum sósíal-demókratíu.“ Henni, stúlkunni, Önnu, var hins vegar hvergi brugðið, hún sýndi ekki meiri viðbrögð við þessum fádæma illa ígrunduðu svörum mínum en hvert annað eyðublað, og spurði áfram: „Ertu vanur að segja sir eða ma'am í enda setninga á ensku?“

Nei, ég er víst ekki vanur að segja sir eða ma'am í enda enskra setninga … ég sem hélt að við værum öll saman í liði – að viðtalinu loknu stökk ég út í sólskinið, kátur sem kálfur, mér fannst svo gaman að hafa verið í aðstæðum þar sem ég rakst á óvænt sannindi um sjálfan mig, eða óvænta staðfestingu þess sem mig þegar grunaði … hefði í öllu falli mátt gruna … að þó ég væri ekki beinlínis í fílabeinsturni hefði ég ekki heldur fæturna á jörðinni … eða öllu heldur, hefði ég ekki heldur fæturna á glerinu … ég ætlaði að segjast ef til vill vera í lyftunni, fastur í lyftunni, en nú er mér nær að halda því fram að ég sé einmitt ráfandi um stræti og torg.

Ef ég fæ þetta starf, þetta ágæta og ágætlega launaða næturstarf, þetta forvitnilega starf, jafnvel, mun ég þó í öllu falli ekki hafa verið ráðinn af misgáningi eða á fölskum forsendum, heldur verður það sjálfur ég sem klæðist næturvarðarbúningnum, það verður ég, aðskotahluturinn í skandínavísku hönnuninni allri, ég verð jafnvel, sjálfur – ekki bara einhver leiður misskilningur um mig – fyllilega innlimaður í skandínavíska konseptið, við teygjum okkur saman eins og Adam og Guð í málverkinu sem hefur alltaf verið alls staðar, fingurgómarnir snertast og svo föllum við í faðma, sameinumst í eilífð hvítra súlna sem halda engu uppi, fjólublárra hægindastóla sem enginn sest í og glerja sem eru ekki gluggar.

Jájá. En þetta er semsagt, samkvæmt útgönguspám, ólíklegt.

Ákvarðanir hrannast upp, ákvarðanir um stefnumót mín við heiminn.

Á morgun verð ég meira konkret.

Faðir minn sagði mér að gömul vinkona mín, Eyrún Magnúsdóttir heitir hún og er nú önnur fræg manneskja, Kastljóssstjórnandi, hefði sagt í viðtali að Berlín væri eftirlætisborgin hennar af öllum í heiminum. Þá sagði ég honum að ég hefði einmitt rekist á Eyrúnu í Berlín, ári eftir að ég sagði upp á Morgunblaðinu, þar sem hún var þá stödd sem skiptiblaðamaður á tvöföldum launum ef ég man rétt en ég var í þann mund að selja myndavélina mína til að eiga fyrir fyrstu leigu. Ég sagði við pabba að það væri ekki það að ég vildi að neitt hefði farið öðruvísi, heldur væri sagan fremur markverð fyrir þessa tímapunkta þegar það slær mann að ákvarðanir í lífum hafa þeytt þeim í afar ólíkar áttir. Þetta væri dæmi um táknrænu sem ég fælist, sem ég er lafhræddur við, táknrænuna sem ég átti við í upphafi bloggsins, og hefur þá nú verið færð fram svo fólk, ég, geti hætt að skelfast.

Í millitíðinni getum við tekið saman fyrsta hluta ferlisins sem uppreisnarandinn ýtir úr vör í huga sem upphaflega er mettur af fáránleika og að því er virðist ófrjósemi heimsins. Í reynslu fáránleikans er þjáning einstaklingsbundin. En frá því augnabliki er uppreisnarhreyfing kemst af satð, virðist þjáningin sameiginleg reynsla. Þess vegna er fyrsta framfaraskref huga sem þyrmir yfir af undarleika hlutanna, að uppgötva að þessari upplifun undarleika deilir hann með öllum mönnum og að mannlegur veruleiki, í heild sinni, þjáist af fjarlægðinni sem skilur hann frá restinni af alheiminum. Krankleikinn sem stakur maður reynir verður að plágu. Í daglegum raunum okkar leikur uppreisn sama hlutverk og „cogito“-ið í umdæmi hugsunarinnar: hún er fyrsta sönnunargagnið. En þetta sönnunargagn læðir einstaklinginn fram úr einangrun hans. Það grundvallar fyrsta gildi mannkynsins. Ég geri uppreisn – þess vegna erum við.

Þetta var frá Camus, snörun mín.

Góða nótt, kæru viðföng og sjálfsverur, miðin eru köld, djúp og breið, djúp og breið,

H.