30.10.06

Greinin i Ekstrablaðinu þyðir varla neitt neitt!

Stærsti fyrirsjáanlegi kostur þess að ganga í Evrópusambandið og taka upp Evru sem gjaldmiðil er að ef til vill lærði fólk á nýjan leik að tala um e i t t h v a ð a n n a ð en gengi íslensku krónunnar sem virðist vera orðinn mælikvarði á alla hluti. Raunar hefur þessi fjarstæða náð svo miklu flugi að setja má fram nýja kenningu um merkingu: merkingarbært er það sem hefur áhrif á gengi íslensku krónunnar stöðugu. Og jafnvel: satt er það sem hækkar gengið eða heldur því stöðugu. Þetta auðveldar vitaskuld alla rökgreiningu til muna, en eins og Wittgenstein áttaði sig á er hætt við að í svo sléttu og felldu greiningarlandslagi missi maður og heimur allt viðnám.

Héðan:

Grein danska blaðsins Ekstra-Bladet um íslenska fjármálaheiminn hefur haft lítil áhrif á gengi íslensku krónunnar, samkvæmt því sem fram kemur í Morgunkorni Glitnis. Gengi krónunnar lækkaði umtalsvert á föstudaginn í kjölfar orðróms um að neikvæðrar umfjöllunar væri að vænta í danska blaðinu. Gengi krónunnar hefur hins vegar hækkað talsvert í dag sem gefur til kynna að söluhliðin á gjaldeyrismarkaði sé áfram sterk. Þó telja sérfræðingar Glitnis líklegt að gengi krónunnar muni halda áfram að sveiflast á tiltölulega þröngu bili.

Tvær kynsloðir

Tilgáta: hér var engin borgaraleg millistétt þegar stúdentar í Bandaríkjunum og Evrópu hófu að mótmæla tupperwaretempói lífsins. Hér var þó mikil löngun til að vera með. Í gegnum sýndarþátttöku í uppreisninni uppgötvaði íslenska '68 kynslóðin allt það sem mótmælt var og hóf að halda tupperwarepartí í kjölfarið – hugsanlega sérstaklega harðsvíruð tupperware-partí, því sá sem kynnist lífsmáta aðeins í gegnum mótmæli sem beinast að honum kynnist bara stærstu og grófgerðustu löstum hans. Þessa lesti tók Kynslóðin upp sem dyggðir og því eiga bæði vinstri- og hægrimenn sína eftirlætisauðjöfra.

Nú, nálægt því hálfri öld síðar, eða öllu heldur þeim 30-40 árum síðar sem sagan hermir að taki hugmyndir að skola á Íslands strendur, ef til vill vegna þýðingarvanda, er vaxin úr grasi umhverfisverndarsinnuð og fjölkynhneigð íslensk kynslóð listaháskóla-grænmetisætna sem gerir Reykjavík að þorpi, ráfar þess á milli um Evrópu, finnur sér föt úr ruslagámum, þykir vænt um gömul hús, gerir ástúðlega tónlist í hverju fótmáli, flytur að lokum út á land og ræktar sitt eigið kannabis í svo ríkum mæli að heyrst hefur af útflutningi til Evrópu. En þetta gerist yfirlýsingalaust eða -lítið, foreldrar okkar höfðu þegar notað öll orðin, eða hver vill kalla sig hippa?

Og hvers vegna vottar fyrir guðbersku um leið og maður skrifar um '68 kynslóðina?

29.10.06

Fjarstæður

Ekki að þetta skuli sjá sem viðbragð við gagnrýni Ekstrablaðsins á viðskiptahætti íslenskra auðjöfra, en það er merkilegt að glugga í ný dagblöð … meðal frétta í Ekstrablaðinu í dag er „fyrsta nasistahljómsveit“ Dana, sem segist flytja hvíta tónlist fyrir hvíta unglinga. Í umfjölluninni birtist vænt textabrot, gott ef ekki heilt sönglag, hljómsveitarinnar, og loks eru lesendur látnir vita hvar má kaupa plötuna, ef ég les dönskuna rétt.

Hvis der mod forventning skulle findes interesserede købere blandt ekstrabladet.dk's læsere, så kan den bizarre udgivelse bestilles på DNSB's hjemmeside.

Hver einasti dagur eilítið trámatískur, hver einasti dagur eins og annar heimur, á hverjum einasta degi: hið ómögulega.

Ekstrabladet segir:

503 Service Unavailable

Too many incoming HTTP requests

Íslendingar eru nefnilega ekki bara nýríkir brjálæðingar heldur og hysterískir netfíklar. Spurning: Gúgla Íslendingar sjálfa sig oftar, miðað við höfðatölu, en fólk af öðru þjóðerni?

28.10.06

X 2

Ein möguleg útlegging er að lýðræðið sé horfið. Að hið „lýðræðislega afl“ internetið sé í það minnsta skref í þróun þangað að almenningur geti í raun og sanni sagt og gert það sem hann vill, svo lengi sem það hefur engin áhrif á „alvöru heiminn“ – þar sem einhverjir aðrir / eitthvað annað ræður / ráða. Hugtakið „orðin tóm“ sé að vinna fullnaðarsigur.

Bestu dæmin eru ef til vill umræður um vöntun á umræðu, sbr. lungann af því sem sagt var um aðild Íslands að Evrópusambandinu á meðan Davíð Oddsson var forsætisráðherra: „Ég bara skil ekki hvers vegna engin umræða fer fram / má fara fram um X“.

Og þar er freistandi að draga Baudrillard til sögunnar: að sefasjúkt hafi fólk keppst eftir að ætla valdsfígúru, í þessu tilfelli Davíð, meira vald en hún annars hefur til að bera, því það vill ekki geta – valdið / getan er þá kvöð sem manneskjur keppast við að losna undan, varpa á einhvern hinn, tiltölulega stóran Hinn, sé þess kostur. Enda virðist viðbragðið við hvarfi Davíðs úr forsætisráðuneytinu líka nokkuð hysterískt: í fyrsta lagi beinist nú öll athygli fjölmiðla látlaust að gengi krónunnar og aðgerðum Seðlabankastjóra, í von um að persónan haldi okkur í ógnargreipum, þó hún hafi horfið úr stöðunni sem kvað gera henni það mögulegt áður. Í öðru lagi er ríkisstjórnin sökuð um að stjórna ekki nóg, Helgi Hjörvar kallar eftir sterkum leiðtoga. Í þriðja lagi hópast tugþúsundir á eftir Ómari Ragnarssyni niður Laugaveginn, um leið og þess verður vart að hann hafi sannfæringu. Ég held að hér megi telja áfram og mig grunar að staðreyndin / plágan sé þessi: að við (opið mengi, þið megið velja hvort þið tilheyrið því eða ekki, en ef til vill skarast það allrækilega á við vinstri menn, kannski nær alla Íslendinga, og það gæti hæglega verið enn víðfeðmara, jafnvel almennt) viljum hvorki ráða né vita, heldur kvarta yfir því að aðrir geri það.

Í ljósi þessa er hlerunarmálið, sem enn er ekki kallað „stóra hlerunarmálið“ því eftir er að kjarna það, sérstaklega vandræðalegt: það lítur út fyrir að „þeir“ hafi ráðið einhverju og vitað eitthvað í raun og veru, að þeir hafi ekki bara verið að kóa með hysteríu okkar, ekki bara tekið á sig kvöðina.

Er ég að segja eitthvað? Heldur þetta vatni?

X gonna give it to ya

Eru bloggheimar í eðli sínu léttúðugir og orð þeirra pistlæg – og þá hvers vegna – eða er hægt að vera blátt áfram fúlasta alvara í bloggi?

Offramboð pistla í fjölmiðlum hefur komið til samfara fæðingu og uppvexti bloggsins, þar sem allir eru hugsanlegir álitsgjafar um allt. Burtséð frá nokkrum andans mönnum og konum sem hefja formin á hærra plan, sumir með nokkurs lags barrokki, skrauti, flúri og skemmtilegheitum, sem er ekki endilega yfirborðskennt, aðrir með skarpri hugsun, þekkingu og greiningu, sumir jafnvel hvoru tveggja í senn, virðist algengasta formið, staðalform, pistla og blogga ef svo má segja vera: Ég skil ekki x! – þar sem upphrópunarmerkið leikur aðalatriði, en x getur verið hvaða dægurmál, uppákoma eða afstaða sem er. Eftir að reifa nokkra þætti þess sem höfundur skilur ekki með nokkrum, yfirleitt súblímeruðum, upphrópunarmerkjum (það er, földum í talsmáta og orðræðuhætti, frekar en bókstaflegum upphrópunarmerkjum enda þykja þau banal), er botninn yfirleitt sleginn í pistilinn á léttu nótunum, oft með fjarstæðukenndri tillögu eða dómi, til að undirstrika hversu fáránlegt allt þetta x sé en hleypa lesandanum burt í góðu skapi.

Nú er ljóst að engin ytri ritskoðun á sér stað á bloggsíðum, þó ljóst sé að sumir pistlahöfundar dagblaðanna endast lengur í starfi en aðrir. Strúktúrinn virðist liggja í loftinu, tilheyra okkur öllum, ef til vill nennir enginn að lesa annað, eða kannski geta fáir skrifað annað af heilum hug: kannski er þessi strúktúr eini sannleikurinn um okkar tíma.

Er heimurinn fjarstæðukenndur í augum þátttakenda hans og eina heiðarlega viðbragð flestra furða? Hefur það alltaf verið þannig? Ef ekki, hvenær gerðist það – og hvað gerðist? Er þetta lokastig marxískrar firringar? Eða erum við ennþá bara á grunnmmiðum? Erum við öll einfaldlega fegin þessu – er allsherjarástand furðunnar eitt skrefið enn í að losna við völd, eins og Baudrillard heldur því fram að sé æðsta takmark og raunverulegur drifkraftur fulltrúalýðræðis, því það séu forrréttindi að vera án þeirra? Eða er þetta tímabundin vitleysa, rétt á meðan við (Íslendingar, Vesturlandabúar, mannfólk?) áttum okkur á afleiðingum iðnvæðingarinnar/kjarnorkusprengjunnar/símans/aldamótanna/lýðræðisins/alþjóðavæðingarinnar/falls Sovétríkjanna/getnaðarvarnapillunnar?

Ég hef gerst sekur um þetta sjálfur og mér líkar það ekki. Þar sem ég er, eins og aðrir, sjúkdómseinkenni á veröldinni má ætla að eitthvað sé þá að breytast, að fleiri þyrsti í nýja gerð af áliti – jafnvel eitthvað allt annað en álit. Sannfæringu?