Hermann Hermann Hermann

Það stefnir í að þræta Hermanns Stefánssonar um ljóðlist verði leiðinlegur, hefðbundinn strákaþvættingur.

„Þetta er vitleysa. Mér leiðist vitleysa,“ sagði Þorsteinn Gylfason einu sinni við Kristján Kristjánsson. Nú er Hermann enginn Kristján eða Jónas frá Hriflu. En ég finn ekkert vit í því sem hann skrifar okkur, nema þá kítinginn sem slíkan, að hann vilji espa okkur, hvetja til dáða, feika smá andstöðu. Það er hugsanlega ágætt.

Ég geri mér smá mat úr þessu með húmorsleysið í grein sem ég var næstum því að klára, fyrir væntanlegt listatímarit. Að alvarlegasta ásökun sem menn geta látið falla hver í annars garð er húmorsleysi. Þetta er eitthvað tímanna tákn. Ef til vill er bara hægt að skáka henni með því að væna menn um kynleysi, en það er svo rætið að slíkt heyrist ekki utan eldhúskróka.

Skriftir – það að skrifa og skrifta – eru leit að sannleika og þar með sáluhjálp. Og það er ekkert til sem heitir ein sál. Óvæntu bólfélagar dagsins eru Egill Skallagrímsson og Páll postuli.

Skriftir geta verið ærsl og læti – busl getur verið satt, sem viðbragð við því til dæmis að vakna úti á rúmsjó. Ef heimurinn er bara skemmtigarður getur buslið líka verið satt, sem leikur allra saklausu sálnanna. Busl getur verið satt sem uppgjöf þess sem er hættur að gera ráð fyrir nokkru landi – jafnvel í von um hákarla, að einhver komi og éti mann. En svo má taka stefnu og synda. Eða kafa.

Vitaskuld er til logið busl, eins og það er til logið allt annað – heimurinn er sneisafullur af lygi, óvíst að hann beri sitt barr eftir alla þessa fjölmiðlafulltrúa.

Sem barn orti ég vond ljóð enda eru börn ekki saklaus heldur vitlaus. En ég skrifaði líka skilaboð til pabba míns þegar langanir mínar komust ekki fyrir í þeim samræðum sem ég kunni. „Ég flyt heiman ef þú teflir ekki við mig,“ er sennilega raunverulegri upphafsreitur en rímuð kvæði um hunda. Kannski má þó kunna að meta bæði, gangast við þvi að þarna stendur maður klofvega á milli.

(Hvert er grunnform þinna skrifta, Hermann?

Ástarbréf

Sjálfsmorðsbréf

Flöskuskeyti strandaglóps

Hótunarbréf – fjárkúgun (ég flyt heiman …)

Leiðarbók

Bankayfirlit

Kýtingur í réttum

Símtal við móður

…?)

Ég kann ekki sjálfur að dæma hversu góð verk mín eru. Ég veit þó yfirleitt, ber kennsl á, eftir á, hversu satt ég var að segja – þar eru orð ekki ólík öðrum „gesturum“ – mig vantar annars íslensku fyrir gesture – maður veit sjálfur hvort þau eru heiðarleg eða svikin. Þessi kategoría, það að segja satt, er ekki eina krafan sem gera má til manna, hvort sem þeir eru titlaðir skáld eða ekki, en ég held hún sé sú allra mikilvægasta, og allar aðrar komi síðan.

Að segja satt, ég meina þetta meira eins og móðir sem ávítar barn sitt: „ekki skrökva. Segðu satt,“ en eins og blaðamaður við viðmælanda eða bernskur vísindahyggjusinni. Þetta hefur meira að gera með sekt og aðra afstöðu til einhvers sem hefur/virðist hafa gerst/virðist í þann mund að gerast og svo framvegis, en staðreyndir.

Ég geri ráð fyrir að gæði þess sem ég hef skrifað séu misjöfn. Mér finnst það enn, eins og þegar upp var lagt, þrátt fyrir ótal tilraunir til endurskoðunar, aukaatriði. Þær 10-20 manneskjur sem skipa Nýhil hafa líka skrifað margt misjafnt. En ég held að í það heila sé sannara viðbragð við samtímanum að finna í verkum þessa hóps en í annarri íslenskri ljóðlist frá aldamótum. Óþolið í garð værukærrar væmni, uppgerðarsakleysis og myndmálsdýrkunar í ljóðlist var raunverulegt, og viðbragðið, meira eða minna, satt.

Ég vildi annars að við værum að ræða einhvern veginn allt öðruvísi saman. Mér finnst skemmtilegra að deila með en deila við. Til eru „nauðsynlegar og einlægar“ deilur (orðalag úr væntanlegri þýðingu á magnaðri grein eftir Pasolini) – en mér sýnist, Hermann, að þú sért bara með skæting.

Þarf ég að taka þetta saman í Lesbókartækt form til að það teljist svar? Eða getum við útkljáð þetta á síðum Séð og heyrt?

(Tekst einhverjum að sofa fyrir sumarsólinni? Ég geri allt í einhverju undarlegu móki þessa dagana því mér kemur ekki blundur á brá.)