Með kjúkur úr föðurætt

„Er þó ekki gefinn fyrir þetta stílbragð að ávarpa með nafni á milli komma, voða korporate eitthvað, eða svo finnst mér, kennt á Dale Carnigie námskeiðum og í símasölu. Og svo þykir sjálfshælni fráfælandi ímynd svona yfirleitt og er því góð hugmynd að varast hana í lengstu lög, er ekki svo?“ – einmitt hér. Stóra áskorun allra ritstarfa í dag er þessi: hvernig er hægt að benda þannig að bendingin, og svo það sem er bent á, nái sjónum manna, frekar en hvað puttinn er fagur eða ljótur eða með margar hrukkur á kjúku eða langar neglur? Það er: hvernig er hægt að sneiða hjá módelbransanum? Kannski er það ekki hægt. Ég man í fljótu bragði ekki eftir því að neitt sem ég hef sent frá mér hafi náð þeim sigri, að inntak þess veki meiri athygli en áferðin, nema hugsanlega hjá þeim 10-20 manna hópi sem les þetta blogg, en við erum náttúrulega bara jásystkin hvert annars þvers og kruss og því ekkert að marka.

Það eru of margir bókmenntafræðingar í umræðunni. Þeir hafa of mikinn áhuga á lögun fingra, og ekki með það að sýnilegu meginmarkmiði að hjálpa til við hönnun hinsta fingurs, þess sem myndi vísa leiðina út.

Hermann Hermann Hermann

Það stefnir í að þræta Hermanns Stefánssonar um ljóðlist verði leiðinlegur, hefðbundinn strákaþvættingur.

„Þetta er vitleysa. Mér leiðist vitleysa,“ sagði Þorsteinn Gylfason einu sinni við Kristján Kristjánsson. Nú er Hermann enginn Kristján eða Jónas frá Hriflu. En ég finn ekkert vit í því sem hann skrifar okkur, nema þá kítinginn sem slíkan, að hann vilji espa okkur, hvetja til dáða, feika smá andstöðu. Það er hugsanlega ágætt.

Ég geri mér smá mat úr þessu með húmorsleysið í grein sem ég var næstum því að klára, fyrir væntanlegt listatímarit. Að alvarlegasta ásökun sem menn geta látið falla hver í annars garð er húmorsleysi. Þetta er eitthvað tímanna tákn. Ef til vill er bara hægt að skáka henni með því að væna menn um kynleysi, en það er svo rætið að slíkt heyrist ekki utan eldhúskróka.

Skriftir – það að skrifa og skrifta – eru leit að sannleika og þar með sáluhjálp. Og það er ekkert til sem heitir ein sál. Óvæntu bólfélagar dagsins eru Egill Skallagrímsson og Páll postuli.

Skriftir geta verið ærsl og læti – busl getur verið satt, sem viðbragð við því til dæmis að vakna úti á rúmsjó. Ef heimurinn er bara skemmtigarður getur buslið líka verið satt, sem leikur allra saklausu sálnanna. Busl getur verið satt sem uppgjöf þess sem er hættur að gera ráð fyrir nokkru landi – jafnvel í von um hákarla, að einhver komi og éti mann. En svo má taka stefnu og synda. Eða kafa.

Vitaskuld er til logið busl, eins og það er til logið allt annað – heimurinn er sneisafullur af lygi, óvíst að hann beri sitt barr eftir alla þessa fjölmiðlafulltrúa.

Sem barn orti ég vond ljóð enda eru börn ekki saklaus heldur vitlaus. En ég skrifaði líka skilaboð til pabba míns þegar langanir mínar komust ekki fyrir í þeim samræðum sem ég kunni. „Ég flyt heiman ef þú teflir ekki við mig,“ er sennilega raunverulegri upphafsreitur en rímuð kvæði um hunda. Kannski má þó kunna að meta bæði, gangast við þvi að þarna stendur maður klofvega á milli.

(Hvert er grunnform þinna skrifta, Hermann?

Ástarbréf

Sjálfsmorðsbréf

Flöskuskeyti strandaglóps

Hótunarbréf – fjárkúgun (ég flyt heiman …)

Leiðarbók

Bankayfirlit

Kýtingur í réttum

Símtal við móður

…?)

Ég kann ekki sjálfur að dæma hversu góð verk mín eru. Ég veit þó yfirleitt, ber kennsl á, eftir á, hversu satt ég var að segja – þar eru orð ekki ólík öðrum „gesturum“ – mig vantar annars íslensku fyrir gesture – maður veit sjálfur hvort þau eru heiðarleg eða svikin. Þessi kategoría, það að segja satt, er ekki eina krafan sem gera má til manna, hvort sem þeir eru titlaðir skáld eða ekki, en ég held hún sé sú allra mikilvægasta, og allar aðrar komi síðan.

Að segja satt, ég meina þetta meira eins og móðir sem ávítar barn sitt: „ekki skrökva. Segðu satt,“ en eins og blaðamaður við viðmælanda eða bernskur vísindahyggjusinni. Þetta hefur meira að gera með sekt og aðra afstöðu til einhvers sem hefur/virðist hafa gerst/virðist í þann mund að gerast og svo framvegis, en staðreyndir.

Ég geri ráð fyrir að gæði þess sem ég hef skrifað séu misjöfn. Mér finnst það enn, eins og þegar upp var lagt, þrátt fyrir ótal tilraunir til endurskoðunar, aukaatriði. Þær 10-20 manneskjur sem skipa Nýhil hafa líka skrifað margt misjafnt. En ég held að í það heila sé sannara viðbragð við samtímanum að finna í verkum þessa hóps en í annarri íslenskri ljóðlist frá aldamótum. Óþolið í garð værukærrar væmni, uppgerðarsakleysis og myndmálsdýrkunar í ljóðlist var raunverulegt, og viðbragðið, meira eða minna, satt.

Ég vildi annars að við værum að ræða einhvern veginn allt öðruvísi saman. Mér finnst skemmtilegra að deila með en deila við. Til eru „nauðsynlegar og einlægar“ deilur (orðalag úr væntanlegri þýðingu á magnaðri grein eftir Pasolini) – en mér sýnist, Hermann, að þú sért bara með skæting.

Þarf ég að taka þetta saman í Lesbókartækt form til að það teljist svar? Eða getum við útkljáð þetta á síðum Séð og heyrt?

(Tekst einhverjum að sofa fyrir sumarsólinni? Ég geri allt í einhverju undarlegu móki þessa dagana því mér kemur ekki blundur á brá.)

Maður, sími, banani

Og á meðan ég man, þessi maður er fremstur í röð við Apple búðina í New York þar sem fólk bíður þess að nýi síminn komi í verslanir. Hann leitar eftir stuðningi, fjárhagslegum og andlegum, í biðinni. Hann hefur sýnt ótrúlegt þolgæði.

Látum okkur sjá, það var eitthvað fleira. Já, þessi frétt birtist á mbl.is fyrir nokkrum dögum. Hefði ekki getað skrifað hana betur sjálfur:

„Vefsíða Banana ehf hefur orðið fyrir árás tölvuþrjóta eða svo kallaðra hakkara og undanfarnar tvær vikur hafa komið upp skilaboð á tyrknesku í stað upplýsinga um ágæti ávaxta. Hjá Banönum ehf fengust þær upplýsingar að vefsíðustjórinn þeirra væri í fríi erlendis og að heimasíðan hefði ekki verið mjög öflug til þessa en að til stæði að breyta því í næstu viku.

Hin hakkaða síða sýnir kort af Tyrklandi þar sem búið er að stækka landamærin vel út yfir hin raunverulegu landamæri með skilaboðunum Büyük Türk sem útleggja mætti sem Stærra Tyrkland á Íslensku en ekki er ljóst hvort um grínista sem brjótast inn á heimasíður sér til dægrastyttingar eða hvort um raunverulega tyrkneska þjóðernissinna er að ræða.“

Fundið femínískt ljóð

Úr fréttabréfi aðdáendaklúbbsins:

Nýhil og Nykur. Ég hélt við værum óvinagengi? Ha, djöfull eruð þið væmnir, strákar! Nykur fnykur!

Ekki vissi ég að ég væri að fara að taka þátt í svona vitleysu. Jæja, hér er ljóð til Hermanns – ég hef annars sagt skilið við fagurfræði ljótleikans, hún er fagurfræði líka, mér sýnist heillavænlegast að tala bara skýrt og skorinort í kveðskap, skrifa því sem næst eins og Wittgenstein:

Það er ekki að konurnar séu betri skáld, Hermann.

Þetta er bara orðið kvenlegt fag,

nostursamleg umönnun smáatriða,

við erum kvennastétt.

Fyrir framan mig er breiða af biðukollustönglum,

gráa hárið er fokið af þeim,

bjálfalegir bíða þeir haustsins

eða unglingsins með sláttuorfið.

Ég krýp með þeim,

mæni og dunda mér

slíkt erindisleysi er

ásættanlegra í fari kvenna.

Afsakið þessa Einars Más línu þarna í enda annars erindis, unglingurinn með sláttuorfið var bara of freistandi til að skilja hann eftir, ég tek hann burt ef þetta skyldi nokkurn tíma birtast aftur, breyti honum  í „unglingavinnuna“ eða eitthvað aðeins fínlegra …

Hér er semsagt bloggið hans Hermanns, sem hann fjarlægði víst af sinni síðu en Þórdís Gísladóttir var svona forsjál að nappa. Efasemdirnar vöknuðu kringum Reykvískt eðalefni, sem sannarlega er dúndur – en það var bæði Hannes, nóttin er blá mamma, og Litli kall strikes again, á hér um bil einmitt sama hátt. Ég held hins vegar að Hermann sé ekki einn í liði, þetta er vandræðalegt fag fyrir karlmenn. Eins og Hannes Hólmsteinn orðaði það í grein í vikuriti um peninga sem ég held að hafi aðeins komið út einu sinni, líta nú íslensk börn og unglingar upp til auðmanna eins og þau áður litu upp til skálda og listamanna. Og eins og karlmódel nokkurt orti ljóðabók um, þá kæra kvenmódel sig ekki um karlmódel, heldur vilja þær ljósmyndara eða útgefendur.

Já, þetta er svona módelbransi. Svona sálnamódelbransi eins og Kierkegaard orðaði það.

En krakkar, passið ykkur á költinu!

Efni og andi

Orð dagsins er enantiomer - handhverfa, á íslensku. Hugtakið virðist mér vísa til annars helmings sameindar sem er samhverf, það er "hægri" hlið speglar þá "vinstri", en þó ekki fullkomlega - að því tilskildu um leið að önnur hliðin beri í sér vetnisfrumeind. Ég sel þetta þó ekki dýrar en ég keypti það, en gengið er tvær mínútur á google. Sem færði mér líka þessa fallegu skýringarmynd hér að ofan, sem teiknuð var í árdaga nútímavísinda ... jæja, kringum þarsíðustu aldamót, af andlega sinnuðum efnafræðingum sem sögðust sjá atóm.
Ég er annars að þýða hernaðarleyndarmál og get ekki farið nánar út í þá sálma að svo stöddu máli.