31.1.05

Höfuðið af búknum



Kristján Jóhannson og Michael Jackson. Kristján Jóhannsson og Michail Jackson. Kristján Jóhannsson. Og Michael Jackson.

Hvað er að gerast? Ég byrja á að taka skýrt og greinilega fram að ég ætla ekki að ræða það sem sumir myndu nefna "staðreyndir málsins" því svonefndar staðreyndir málsins eru eins og oft það eina sem liggur ekki fyrir. Fróaði MJ þrettán ára pilti á búgarði sínum eða ekki? Bof.

Það sem gerir mál Jacksons sérstakt er meðal annars að hann er ógeðslega frægur. Málið er ekki eins og málið með kaþólsku prestana, því fer fjarri, og eiginlega hvergi jafn alvarlegt, hvað staðleysur varðar. En skyld eru þau, því einhverju er steypt af stalli. Eða, eins og jafnan er tilfellið, bent á að þarna er enginn stallur. Það er enginn keisari í fötunum.

Þar eru mál Kristjáns og Michaels skyld - Kristján sagði víst aldrei að Eyrún Magnúsdóttir væri rauð á brjóstunum, heldur á brjóstinu. Sem er svosem dónaskapur, en felur varla í sér kynferðislega áreitni. Hins vegar var til staðar nógu mikil löngun til að kippa undan honum stallinum til að valda múgsefjun og ef ekki misheyrn þá missögn: þeir sem heyrðu rétt í Kastljósinu voru leiðréttir yfir fyrsta kaffibollanum morguninn eftir: brjóstunum.

Staða þeirra í heiminum var ólík, en Kristján átti í skyldu sambandi við Ísland og Michael við heiminn. Kristjáni er hegnt fyrir að hafa ekki í alvörunni verið frægur. Hann var hylltur á Íslandi því hann tók að sér að fylla kategoríu sem landið hefur ríka þörf fyrir -- hann brúaði eitthvað bil, ef til vill bilið á milli Laxness og Bjarkar, hann var frægi gaurinn í tíu, fimmtán ár, á meðan við biðum. Síðan hefur verið vandræðaleg þögn í kringum hann eftir að fólk sá muninn á "frægum Íslendingi" og frægum Íslendingi. Sem loks brýst út í reiði og sjálfshatri landsmanna, fyrir að vera svona barnaleg fífl, fyrir að hafa þessa þörf -- "hvað vorum VIÐ að hugsa?" er hin raunverulega ásökun.

Sama ásökun er til staðar í máli Michaels, "hvað vorum við að hugsa?" (Hvað vorum við að hugsa?) Hins vegar virðist önnur ásökun vega þyngra í máli hans... því ólíkt Kristjáni sem er einfaldlega hrint úr kvínni sinni, hefur kví Michaels tekið yfir heiminn. Í raun er um næsta hegelíska hreyfingu að ræða (afsakið þessa zizesku, ég mun vaxa upp úr þessu, er bara að ganga í gegnum skeið ...) (tvö ár eftir, gróft áætlað) -- þar sem hið óþarfa höfuð er sneitt af búknum, en Michael Jackson er vitanlega hinn raunverulegi forfaðir hinnar svokölluðu krúttkynslóðar, og hinn óhugnanlegi sannleikur á bakvið hana. Og andlit hans er óhugnaður ... raunar má andskoti margt segja um þetta andlit, andlitið sem er bara gríma, andlitið sem er umframframleiðsla heimsmenningarinnar o.s.frv.

Því krúttkynslóðin er ekki séríslensk, þó hún rími vel við eitthvað í íslenskri arfleifð eða íslensku arfleysi, og verði þar afar sýnileg. Krúttkynslóðin er hin vestræna útþensla unglingsáranna, sem hefjast nú um tólf ára aldur og endast fram yfir þrítugt, fertugt og jafnvel lengur. Krúttkynslóðin er játning millistéttarbarnanna að lokinni 20. öldinn, það er að lokinni öldinni sem framleiddi allt sem Vesturlandabúar þarfnast, á því að þau séu í aðstöðu til að leika sér. Og meira að segja sannfærðustu róttæklingum, sem finnst að enn sé eitthvað ógert í heiminum, þar sem æði marga hungrar enn og suma svíður, er miðlað um krútthugtakið: það þykir sætt þegar þeir fara til Palestínu.

Norðdahl nokkur var að hringja í mig -- hatturinn hans og táfýlan voru víst lýst krútt á dögunum. Á öðrum tímum hefði það ekki þótt lykilhugtak við nálgun á útigangsmanninn.

Michael Jackson er sem höfuðið yfir búknum hin óbærilega spegilmynd og um leið hið óþarfa upphaf -- við sneiðum hann af eins og bolsévikar eigendastéttina. Og höldum áfram krúttinu á eigin spýtur.

Já, og kannski ... kannski er svipað uppi á teningnum með Kristján. Sama hreyfing. Ef til vill erum við öll orðin Kristján Jóhannsson, ef til vill höfum við öll nú komið okkur fyrir í kví blöðrubelgsins sem hélt hann væri frægur.

Nóg. H.

P.S. Moraði allt í málfarsvillum hérna ... fer að haska mér til Íslands sé þess nokkur kostur.

27.1.05

Guðlaugur Þór um Írak í Silfri Egils

Áherslan á þessi mál sýnir bara að stjórnarandstaðan vill ekki ræða neitt sem máli skiptir. Ekki geta þeir rætt efnahagsmálin. Ekki geta þeir rætt skattamálin.

Óborganlegt!

26.1.05

Lyklabetur

Það gerist ýmislegt en stundum finnst manni eins og það sé allt í sjónvarpinu og þegar maður fer að hátta er allt víl sem var ... atburðirnir bara blúskrín. Þetta er ekkert nýtt, það er ekkert nýtt að ég segi þetta, ég endurtek mig bara enda minnislaus maður. Man samt hvað mér þótti skrítið þegar ég var lítill hversu fullorðið fólk átti það til að endurtaka sig, segja sömu sögurnar, velta fram sömu spekinni. Grunar að ég sé orðinn einn af þeim, grunar að ég sé nú þegar frosinn, héðan af verða þemun í hverri setningu minni þau sömu þrjú, kannski fjögur, reyni að hnitmiða ýmist eða dansa kringum þau en það verður ekkert nýtt undir minni sól.

Sem er öðrum þræðinum vitanlega ágætt eða lofar góðu, það segja mætir menn að vondir lista/kvikmyndagerðarmenn/rithöfundar/stjórnmálamenn/athafnamenn -- lélegir pappírar -- hafi engar hugmyndir, góðir hafi margar hugmyndir, en meistararnir hafi helst bara eina, og klifi á henni til dauðadags. Laxness góður rithöfundur, Þórbergur meistari?

Hugmynd eða tónn eða lykt ... á ensku heitir þetta corporate identity.

---

Ást og frelsi -- lykilhugmynd er náttúrulega það sem vinstrimenn vantar, ekki síst á Íslandi. Í öllum greinum í breska blaðinu The Guardian er hnýtt í Blair fyrir Íraksstríðið. Og fleira. Fyrir nokkrum mánuðum var í slíkri grein að finna þá ábendingu að maður kæmist út úr öllum völundarhúsum með því að teygja út annan handlegginn og snerta vegginn annað hvort vinstra eða hægra megin við sig, ganga svo áfram og beygja eftir þörfum án þess að missa snertinn. Andskoti töff og stærðfræðilega haldbært eða hvað, Hreinn?

---

Bíð svara frá forlagi. Bíð svara frá þýskum sjóði. Ef þetta klikkar allt saman og ég hreiðra um mig undir brúm á meginlandinu get ég þó vænst þess að systkini mín verði bróðurbetrungar.

---

HAUKUR OG LESTARVERÐIRNIR, drög að barnabók

Ferðast svart í U-Bahni og sit aftast, því aftast sækja verðirnir aldrei. Tveir verðir koma inn. Ég les og tek ekki eftir þeim. Lestin tekur af stað, þeir dreifa sér í sitthvorn enda öftustu álmunnar og kalla: farskeinin, bitte! Ég les með leðurhanska á höndum og velti fyrir mér stöðunni: ná þeir hingað fyrir næstu stöð. Ekki endilega. Best að sitja rólegur, ekkert fát, ekkert fip. Þeir nálgast úr báðum áttum. Ég sé að þeir munu koma að mér fyrir næsta stopp. Set bókina í tösku. Vinstra megin hefur vörðurinn staðnæmst, hægra megin nálgast hinn -- hann kemur að sætaröðinni minni, ég horfi enn í gaupnir mér með leðurhendur í kjöltu, hann biður konuna vinstra megin við mig um skeini, og vandræðagemsann hægra megin við mig, svo manneskjurnar á móti mér, hann víkur aftur að piltinum hægra megin, ég horfi enn í gaupnir mér, pilturinn ber upp afsakanir um að hafa gleymt að stimpla síðasta laugardag, vörðurinn segir honum að standa upp og yfirgefa lestina með sér, lestin hægir á sér, vörðurinn lítur yfir miða annarra farþega í síðasta sinn, leiðréttir piltinn unga sem ætlar út um rangar dyr, ég horfi enn í gaupnir mér, lestin staðnæmist og þeir fara út, verðirnir tveir og pilturinn ungi og ég trúi því ekki, trúi því hreinlega ekki að ég hafi sloppið en hjartað hefur náð nokkurn veginn eðlilegum hægagangi þegar ég held út hólpinn á þarnæstu stöðu.

Þetta var milli sex og sjö í kvöld, nú þarf ég að segja Dódó söguna áður en ég gleymi smáatriðunum, því það er í þessum eftirminnilegu smáatriðum sem góð frásögn felst, setja inn meira af fátinu í unga manninum og því að annar varðanna var kona.

Næsta bók í röðinni verður Theódór og hamfarirnar í Hollandi.

20.1.05

Leiðin til ánauðar

Hann er kominn aftur. Héldu fleiri en ég að kannski væri þetta búið ... að kannski hefði engum verið alvara með verkefninu Nýja Ameríkuöldin. Að bíómyndin væri búin, nú væri bara eftir að sópa settið, hleypa Saddam Hussein heim, jólasveinninn myndi hneigja sig fyrir frábæra frammistöðu í hlutverki Bin Ladens, Laddi fyrir eftirminnilegan leik sem George Bush yngri, Kirk Douglas fyrir aukahlutverk föðurins ... afsakið, farsi er vanagangur, þetta er ekki fyndið. Það er eiginlega algjört lykilatriði og krefst núorðið stöðugrar áminningar, sérstaklega í skemmtiiðnaðinum/akademíunni: Þetta er ekki fyndið. Bush var að flytja innsetningarræðu, vafalaust hafa allir heyrt af henni, eru allir búnir að lesa hana? Þetta var yfirlýsing um eilíft stríð. Grínlaust -- George Bush yngri var að lýsa yfir eilífu stríði á hendur öllum sem ekki eru frjálsir, þangað til þeir verða það.

Og ræðan er góð.

"America will not pretend that jailed dissidents prefer their chains, or that women welcome humiliation and servitude or that any human being aspires to live at the mercy of bullies."

Það var á þessum stað sem komu yfir mig efasemdir sem annars blunda eða kunna að þegja. Svohljóðandi: Getur verið að heiminum sé svo haganlega fyrir komið að hagsmunir orkuiðnaðar og fjármagns almennt séu samfara raunverulegu frelsi manna og heill þeirra? Getur verið að þó margir þátttakendur í fylkingunni fari fram af vondum ásetningi, hafi hinir rétt fyrir sér sem vilja bæta heiminn með olíustríðum og lygi? Getur verið að við vinstrisinnuðu nöldurmenntaseggirnir séum gungur sem þorum ekki að kyngja meðalinu -- er Bush Che Guevara okkar tíma?

"Democratic reformers facing repression, prison or exile can know: America sees you for who you are -- the future leaders of your free country."

Er það einfaldlega hugleysi frekar en göfug andspyrna, að vera ekki tilbúinn að fallast á að 100.000 morð, ofvaxinn lygavefur og áframvöxtur olíuhagkerfisins séu óhjákvæmilegir fylgifiskar baráttunnar fyrir réttlæti og frelsi? Eða þurfum við að gera okkur grein fyrir að árið 2005 hefur allt til að bera sem 1984 bauð, og meira til?

"... because we have acted in the great liberating tradition of this nation, tens of millions have achieved their freedom."

Semsagt, vandinn er að það er nánast óhugsandi, það er nánast ógjörningur að leggja þá hugmynd við veruleikann, að maðurinn sem tali svona fallega sé sá sem sendi milljónir í dauðann í þágu kapítalsins eins. Í þágu vélarinnar. Maður þarf að kyrja George Orwell, Pink Floyd og Debord andskoti oft og hátt til að raunverulega trúa þessu.

"And as hope kindles hope, millions more will find it.

...

So it is the policy of the United States to seek and support the growth of democratic movements and institutions in every nation and culture, with the ultimate goal of ending tyranny in our world.

...

All Americans have witnessed this idealism and some for the first time. I ask our youngest citizens to believe the evidence of your eyes. You have seen duty and allegiance in the determined faces of our soldiers. You have seen that life is fragile, and evil is real, and courage triumphs. Make the choice to serve in a cause larger than your wants, larger than yourself, and in your days you will add not just to the wealth of our country but to its character."

Á bakvið hann héngu amerísk flögg, bannerar, sem minntu óþarflega mikið á stjórnmálaleiðtoga af síðustu öld, mann sem barðist fyrir sigri andans. Hver getur verið á móti sigri andans?

"We will persistently clarify the choice before every ruler and every nation -- the moral choice between oppression, which is always wrong, and freedom, which is eternally right."

Hver getur verið á móti frelsi?

"America, in this young century, proclaims liberty throughout all the world and to all the inhabitants thereof. Renewed in our strength -- tested, but not weary -- we are ready for the greatest achievements in the history of freedom.

May God bless you, and may he watch over the United States of America."

Ofsatrúarmaðurinn er kominn aftur ... hvað í andskotanum er hægt að gera? Það er ekki hægt að hunsa hann og þess vegna eru aðeins tveir raunverulegir kostir: Að trúa honum, sem þýðir um leið: að elska hann, eða finna leiðir til andspyrnu. Ókostinn kunnum við öll, að sitja hjá ... djöfull kann maður að sitja hjá og tuða.

19.1.05

ra ... en vera ungur og ör?

Hvað er betra ... en vera ungur og ör? Hvað er betra en vera einn í nóttinni? Nóttin er söm við sig og hún ber með sér Þingvallavatn þó maður sé með lapptopp í fjölbýlishúsi í Frankfurt am Main.

Leit á nýja síðu Hrafns Gunnlaugssonar áðan ... vikingfilms ... man ekki slóðina, finnst á http://www.logs.is. Undir liðnum húmor er liðurinn brillíant greinar og þar er ein grein skönnuð úr Morgunblaðinu, frá konu sem varar við innflytjendum, börn þeirra berji á leikskólum hin sem borða svínakjöt. Ég reyni að átta mig á því hvort Hrafn er að hlæja að konunni eða með henni ... þori ekki að dæma.

Blankur, já, sálarlífið er tékkareikningur, sálin mín er tóma hljóðið eða þögnin þegar hraðbankinn flettir engum seðlum heldur ælir út úr sér kortinu eftir fimmtán sekúndna bið. Fimmtán sekúndur.

Dódó var til í 25 daga áður en ég fæddist. Það verður ekki tekið af henni. Að öðru jöfnu mun hún alltaf þekkja lífið betur en ég, sem nemur 25 dögum.

Hitti djöfulinn um daginn og það er satt: hann er forhertur hægrimaður. Ekki að ég vilji blanda saman trú og pólitík, en hann er forhertur hægrimaður og blygðast sín aldrei.

Verð að láta þetta nægja. Hef ekki heilsteypta sýn í augnablikinu, aðeins stök tíðindi og hálf tíðindi sem þessi. Það eru krísur, ef sálin er tékkareikningur er einkalífið Írak, er við öðru að búast af háskólamenntuðum blokkabörnum?

(Eða hefur hann ef til vill heilsteyptari sýn en hann lætur í veðri vaka? Hversu mikið þegir hann á milli línanna? Hversu þung eru línubilin?)

Ef mér tekst ekki að gera gott úr þessu vona ég þó allavega að einhvern daginn verði ég margslungin skáldsagnapersóna.

Ég er bara að blogga því Hreinn gerði það, hann gerði það svo fallega og skildi eftir í mér einhverja öldu, svo þessu skolar hérna á land.

6.1.05

Andskotinn hafi það!

Ef ekki aðgerðasinnaður þá orðgerðasinnaður. Manifestó mánaðarins, nýjung í boði Nýhil, sjá orgið.