Af bloggi

„Ef maðurinn vildi ekki að drengurinn spilaði fótbolta átti hann að flytja með hann til Asíu ekki drepa hann.“

Mér finnst tungumálið stundum troða sér fullgeyst fram.

Tja tja tja …

Nýtt DV er komið út. Í Lesbók. Hermann Stefánsson blaðamaður afhjúpar sannleikann um Eirík Örn Norðdahl: Í raun réttri hefur Eiríkur stundum rifið kjaft á undanförnum árum. Í ofanálag er ekkert ypsilon í hil. Missið ekki af þessu!

Eruð þið ekki annars báðir að vestan? Hvernig væri að nota bara hnefana, Hermann? Væri það ekki í öllu falli merkingarbærara?

Er þetta vænisýki? Er þetta hystería? Nei, þetta er rugl!

Afsakið að ég breyti færslu. En kommentið sem var skrifað undir upphafsstöfunum HS við þarsíðustu færslu er frekar eins og hryssingslegur tölvupóstur frá Hriflu, og svarið á heima á prívat samskiptarásum. Jónas er prívatmaður. Það er eitthvað rugl í gangi hérna. Lesið Reykvískt eðalefni, langbesta menningartímarit landsins. Hermann, ef þetta varst þú en ekki vofa gamals höfundarbrandara, þá vantar mig netfangið þitt.

Vinna, kvinna

Tilt lever knob switch = hallatakkatakkatakki? Ég er sestur við þýðingar á notkunarleiðbeiningum gaffallyftara. Blóm og kransar afþakkaðir.

Að vera búinn

Þröstur Helgason heldur að þetta sé bara búið. Eða nei, fyrirgefið, það er vinur hans, Hermann Stefánsson. Fulltrúum miðs aldurs virðist gjarnt að telja þetta bara búið – kannski þarf þó að skilyrða alhæfinguna. Kannski finnst einkum giftum miðaldra karlmönnum þetta búið … þeim þykir þetta að mestu leyti hafa gerst fyrir um fimmtán, tuttugu árum síðan. Og hugsanlega takmarkast álitið þó við eina tiltekna kynslóð miðaldra karlmanna sem ólust upp við það andrúmsloft innan hugvísindadeilda að þetta væri búið.

Það sem er dagljóst, og svo erfitt fyrir uppgjafarhermenn að sættast við, er að eitthvað hefur breyst. Það sem er jafnvel erfiðast fyrir þá er að þeir skildu einhverja frjósemd eftir sjálfir, sem þeir kannski áttuðu sig ekki fyllilega á. Ópólitísku póstmódernistarnir. Ljóðernishreinsanir eru þarfar, þær hafa átt sér stað, reyndar með stunu í þetta sinn, frekar en stríðsópum, ljóðið lyppaðist niður undan sjálfu sér, eða kannski er það pestin sem var að ganga … En þess vegna eru kynslóðir gagnlegar, kynæxlun og dauði, menningarsögulega, að nýjar manneskjur með fráa heyrn geta jafnvel heyrt bergmálið af dauðahryglum.

Ég kannast við það frá sjálfum mér og samferðafólki að þegar sambandsslit eða annar voveiflegur andskoti er í aðsigi, fer fólk að hugsa um dauðann. Grunar að það sé með sjúkdóma. Einhver annar sé með sjúkdóma. Allt hljóti að vera að enda. Allt. Þessi árátta er skiljanleg en óþolandi, bæði í tilfinningamáum og vitsmunalífi. Á heilbrigðu lífshlaupi hefur miðaldra karlmaður nokkur sambandsslit að baki og veit því betur en hjarta hans býður. Ef til vill vakna sömu kenndir endurtekið, en með endurtekningunni öðlast maður greindarlega, kaldhæðna fjarlægð á þær. Og getur þá raunar ort aðeins betur um þær. Sama ætti að vera uppi á teningnum þegar menn hafa heyrt og jafnvel spunnið tíðindi af dauða hvers list- og bókmenntaformsins á fætur öðru sjö sinnum, endalokum sögunnar sjötíu sinnum sjö sinnum, eru búnir að gantast með dauða dauðans sjálfs og hafa heyrt eitthvað slúður um dauða brandarans í kjölfarið. Þá ætti maður í það minnsta að geta ort aðeins betur um þetta allt saman.

En greinar um dauðar bókmenntir hafa ekki orðið áhugaverðari eða betri við endurtekninguna.

Hvað er Þröstur eiginlega að tala um?

Lýríkin er að mestu leyti í pásu. Hún hefur ekki alveg fundið sig í heimi tilfinningakláms, stríðskláms, framandkláms og klámkláms. Hún mun gera það en það er ekki víst að það verði áhugaverðari tímar en okkar dagar, ljóðrænt – leiðin á það til að vera magnaðri en áfangastaðurinn. Jafnvel, yfirleitt, aftur og aftur, öllum að óvörum, varanlegri.

Lýríkin er í pásu en þarna úti eru torfur ungra skálda þeim mun áhugasamari um þetta steypiflóð táknmynda og sýndar – sem Þröstur Helgason og hans kynslóð gerði sér mat úr innan bókmenntafræði á sínum tíma, en virðist eiga í sjálfsmyndarvandræðum frammi fyrir því að aðrir taki við í arf og finni jafnvel fleti – segjum ljóðræna fleti – þar á sem þeir sjálfir misstu af.

Kristín Svava er frábært skáld. Öfundsvert fyrir yrkingar sínar. Það er Ingólfur Gíslason líka, sem las upp úr frábæru verki síns og Eiríks Arnar á umræddu ljóðakvöldi. Það urðu kynslóðaskil með ljóðum Steinars Braga, og „pólitíska“ bókin Litli kall strikes again er, ásamt Blandarabröndurum Eiríks, ef til vill magnaðasta úrvinnsla á textabrjálæði nýrrar aldar, enn sem komið er. Hildur Lilliendahl er gott skáld, og svei mér þá ef hún er ekki komin með nýtt sánd. Jón Örn held ég upp á fyrir lofvænlega leikgleði en missti því miður af Urði. Ef til vill hefði Þröstur kunnað betur að meta verkin hans Kára sem las fyrstur, í ljóðum hans voru erlendir fuglar sem ég man ekki nöfnin á, þekki ekki í sjón, en hef heyrt getið í þýðingum úr frönsku. Og kannski hefði Þröstur síst kunnað að meta skásta ljóðið hans, einfalt, endurtekningasamt, samið upp úr rússneskri rúllettu, það sagði eitthvað, kallaðist jafnvel á við heimsástandið. Pólitík á næsta leiti …

Uppgjafarbókmenntir Þrastar Helgasonar og Hermanns Stefánssonar eru með því besta sem hefur verið ritað á Íslandi dálítið lengi – líkt og útvarpspistlar Eiríks Guðmundssonar, svo við spyrðum kynslóðina alla saman. Þeir lærðu býsna vel af forverum sínum og sjálfsagt hver af öðrum. Sumpart er það einmitt þess vegna, einmitt vegna þess hvað þeir prjónuðu ágætlega úr vonleysinu, sem þetta er ekki allt búið, heldur alveg breytt. Ætli þeir að vera gjaldgengir í bókmenntaumræðu þurfa þeir því að finna sér nýtt leiðarstef. Nema þeim nægi að vera mosagróðurinn í eyðimörkinni ofan á rústunum – en þá verður mosinn að hafa hljótt um sig svo við hin getum hlustað á blómin spretta. Afsakið þessar náttúrumyndir – svo við getum hlustað á blómin spretta undir innfluttum gashiturum, skulum við hafa það.

„Eftir á að hyggja“ virðast nýliðin aldamót hafa verið raunverulegri aldamót en nokkurn óraði fyrir. Hér á landi var meira karpað um tímasetningu þeirra en merkingu – enginn sá fyrir flugeldasýninguna 11. september. En þó að aldamótin verði hugsanlega mörkuð einmitt þar, í sögubókum, táknrænt og pólitískt, þegar fram líða stundir, virðast nýmæli þessarar aldar síður „átök menningarheima“ en menningarlegur stórsjór nýrra samskiptaleiða. Við eigum öll í látlausum samskiptum og viðskiptum við útlendinga for crying out loud! Ísland er ekki lengur til. Ríkið er ekki lengur ríkið, heldur stýrikerfi, tveir sæstrengir og kreditkort. Lýðfræðileg kollvörpun af þessari stærðargráðu hefur trúlega aldrei áður átt sér stað svona hratt, og sennilega ekki heldur svona hljóðalaust. Sameiginlegur skírskotanaheimur nýrrar, ef ekki alþjóðlegrar þá í öllu falli evrópskrar, kynslóðar liggur frekar lárétt en lóðrétt – það er frekar í samtímanum en sögunni, South park og Houllebecq frekar en … ? (Les: Hvað lásuð þið, strákar?) Maður sem sofnaði um miðjan tíunda áratuginn og vaknaði í gær hefur trúlega engar forsendur til að kunna að meta bókina Litli kall, texta sem reiðir sig bæði á vond blogg og einhvern fínlega groddalegan / groddalega fínlegan húmor hins augljósa sem er kannski upprunninn í teiknimyndum – Þetta eru ekki einfaldlega frábærir tímar og ekki endilega hið æskilegasta ástand, en ég er heldur ekki viss um að slíkir gildisdómar eigi  við um það sem þegar er orðið. Þetta er bara svona. Heimurinn fullur af grjóti. Skáldin eru bæði að velta steinunum við, mölva þá í sand, bræða þá í gler, reisa gróðurhús til að kasta síðan besta grjótinu gegnum gluggana … það er allt á fullu hérna. En mosinn virðist upptekinn af því sem goðin reiddust þegar þetta hraun allt rann. Að því leyti sem mosinn er upptekinn.

Annars hafði hvorki Nýhil né ég neitt með þetta ljóðakvöld að gera.

Atvinnumótmælendur, vopnaðir vatnsbyssum og táragasi, réðust á ungmenni í lautarferð

Atvinnumótmælendur í viðbragðsstöðu

Eins og alltaf þegar tugþúsundir manna benda á að fyrirtæki er ekki forskilvitleg hugkví, heldur lærð, og að henni mætti skipta út fyrir aðrar, grípur lögreglan til mótmælaaðgerða - og þá er gott að lesa Indymedia.